Interpłciowość. Kim jest osoba interpłciowa?
25.10.2023
Jak często na ulicy spotykasz osobę o naturalnych rudych włosach? Zdarza się, prawda? A jak często mijasz osobę interpłciową? Zaskoczymy was, bo porównywalnie jak w przypadku osób z rudymi włosami.
Ale co to jest ta cała interpłciowość?
Interpłciowość to pojęcie odnoszące się do osób, które rodzą się z ciałem niewpisującym się w społeczne lub medyczne normy typowych ciał kobiecych lub męskich. Jest zaburzeniem rozwojowym, które można rozpoznać od razu po narodzinach dziecka, ale także w późniejszym wieku. Zdarza się też, że nieprawidłowości pozostają niezauważone przez całe życie.
Pojęcie to nie dotyczy ani orientacji seksualnej, ani tożsamości płciowej, a tego, jak jest zbudowane i jak funkcjonuje ciało. Polega na występowaniu dwóch rodzajów narządów płciowych u tej samej osoby.
Zaburzenie dotyka 1 na około 10 tysięcy dzieci i uznawane jest za anomalię. Jakie są jej przyczyny? Najczęściej odpowiadają za nią czynniki hormonalne w okresie płodowym (i niewłaściwy kariotyp), ale i przerost nadnerczy lub leki, jakie przyjmowała matka w czasie ciąży.
Istnieje przy tym wiele typów interpłciowości, a zróżnicowane cechy płciowe mogą występować na poziomie:
- chromosomów płciowych (liczba i rodzaj),
- układu hormonalnego i receptorów hormonalnych (poziom hormonów płciowych),
- wewnętrznych oraz zewnętrznych narządów płciowych (rodzaj gruczołów płciowych). Występują na przykład jądra i jajnik, u dziewczynek pojawiał się mikropenis, a u chłopców łechtaczka.
W przypadku osób interpłciowych zróżnicowane cechy płciowe widoczne są od razu po urodzeniu, dostrzec je też można we wczesnym dzieciństwie lub w okresie dojrzewania (dopiero w tym czasie wykształcają się organy charakterystyczne dla drugiej płci), ale również w dorosłości. Zdarza się, że pozostają niezauważone przez całe życie. Niektóre chromosomalne zmiany interpłciowe mogą nie być w ogóle widoczne fizycznie. Warto zauważyć, że o ile zewnętrzne objawy mogą zostać rozpoznane dość szybko, wykrycie narządów wewnętrznych wymaga wykonania badań laboratoryjnych, obrazowych czy histologicznych.
Interpłciowość: najczęstsze nieporozumienia
Osoba interpłciowa ≠ osoba transpłciowa.
Niektóre osoby interpłciowe mogą być również transpłciowa, ale inne będą osobami cispłciowymi (o cispłciowości mówimy wtedy, gdy występuje zgodność między płcią przypisaną przez lekarza podczas narodzin z tożsamością płciową). Osoby interpłciowe nie mają „wybrakowanych”, „złych” genitaliów. To, że coś jest inne, nie oznacza, że jest w tym coś złego.
Interpłciowość ≠ zaburzenia psychiczne.
Niektóre osoby interpłciowe mogą cierpieć na zaburzenia psychiczne, ale nie ma to związku z interpłciowością.
Interpłciowość w Polsce: jak wspierać osoby interpłciowe?
- Nie używaj obraźliwych określeń. Jednym z nich jest termin „hermafrodyta” czy „obojnak”
- Szanuj prywatność drugiej osoby. Osoba interpłciowa sama zdecyduje, czy chce powiedzieć ci o swojej tożsamości. Wiele osób wciąż nie rozumie tego pojęcia lub odbiera je negatywnie, dlatego nie każda osoba interpłciowa będzie rozmawiać o swojej interpłciowości z innymi. Uszanuj to. Ciało każdego człowieka jest jego prywatną sprawą, więc jeśli chcesz zadać jakieś pytanie, zastanów się, czy zadałbyś je także obcej osobie, która nie jest interpłciowa. Prawdopodobnie nie
- Na stronie Kampani Przeciw Homofobii znajdziesz broszurę „Wspieranie interpłciowego dziecka” opracowaną przez IGLYO, OII Europe oraz EPA, z której dowiesz się, czym jest interpłciowość, jak rozmawiać z dzieckiem na temat jego interpłciowości, jak rozmawiać z innymi (nauczycielami, rodziną, lekarzami) czy jak podejmować decyzję dotyczące zabiegów.
Warto podkreślić, że interpłciowość to bardziej skomplikowane zagadnienie niż tradycyjne binarne rozróżnienie między męskością, a żeńskością i istnieje wiele różnych doświadczeń interpłciowych. Dla osoby interpłciowej tożsamość płciowa może być różna od jej fizycznych cech płciowych, co może prowadzić do trudności emocjonalnych i społecznych. Dlatego ważne jest, aby szanować i wspierać osoby interpłciowe, respektując ich tożsamość i wybory związane z opieką zdrowotną.
